Giá vàng danh nghĩa và giá vàng thực: điều chỉnh lạm phát thế nào?

Giá vàng danh nghĩa là con số theo đồng tiền tại thời điểm được ghi. Giá vàng thực là con số đã điều chỉnh theo một chỉ số giá và mốc sức mua được chọn. Hai phép đo có thể cho kết luận khác nhau: giá danh nghĩa cao hơn chưa đủ để khẳng định vàng mua được nhiều hàng hóa hơn so với kỳ trước.

Một ví dụ có thể tính lại

Giả sử giá vàng ở kỳ A là 100 đơn vị tiền/ounce, ở kỳ B là 120. Chỉ số giá của cùng nền kinh tế tương ứng là 100 và 125. Toàn bộ số này là giả định, không đại diện chuỗi vàng hoặc CPI thực.

Giá danh nghĩa tăng 20%, nhưng giá thực theo mốc A giảm 4%. Đây không phải mâu thuẫn: mẫu số sức mua đã thay đổi. Phép tính tương đương là (1 + 20%)/(1 + 25%) − 1 = −4%. Lấy 20% trừ 25% chỉ là xấp xỉ và cho −5%, khác kết quả chính xác.

Công thức và cách chọn năm gốc

Giá thực tại t theo sức mua mốc gốc = giá danh nghĩa tại t × chỉ số giá ở mốc gốc / chỉ số giá tại t. BLS giải thích cách chuyển tiền danh nghĩa sang tiền cố định bằng tỷ số chỉ số giá. Phương pháp điều chỉnh sức mua được áp dụng ở đây; nó không xác định giá vàng hợp lý hoặc dự báo điểm mua bán.

Nếu chọn B làm gốc, A trở thành 125 và B vẫn là 120. Mức của hai điểm đổi nhưng tỷ lệ B/A vẫn bằng 0,96. Đổi năm gốc không tự làm một chuỗi có hiệu suất tốt hơn. Khi so hai đồ thị giá thực, phải đọc mốc sức mua trước khi đối chiếu chiều cao.

Đồng tiền và chỉ số phải trả lời cùng câu hỏi

Vàng USD điều chỉnh bằng CPI Mỹ mô tả sức mua theo rổ giá và phạm vi của chỉ số đó. Nó không trực tiếp đo sức mua của một hộ gia đình Việt Nam. Để nghiên cứu theo VND, cần giá theo VND, chỉ số giá Việt Nam phù hợp và cùng thời điểm; không thay CPI nước này bằng CPI nước khác chỉ vì dễ lấy dữ liệu.

Chọn tần suất nhất quán. Một giá vàng đóng phiên cuối tháng khác giá vàng bình quân tháng; CPI tháng khác CPI bình quân năm. Ghi rõ lựa chọn và giữ nguyên cho cả chuỗi. Nếu chỉ số bị thiếu, không lấp giá trị tùy ý rồi gọi đó là dữ liệu chính thức.

Đừng nhầm giá thực với lợi nhuận tài khoản

Phép điều chỉnh trên chưa trừ spread, phí lưu giữ, phí sản phẩm, thuế hoặc chi phí tài trợ. Nó cũng không mô phỏng khối lượng đầu tư, nạp rút hay đòn bẩy. Một chart giá thực tăng không chứng minh mọi người đã có cùng mức sinh lời thực tế. Nghiên cứu đầu tư phải ghi thêm dòng tiền và chi phí liên quan.

Khái niệm “đỉnh mọi thời đại” cần nêu giá danh nghĩa hay thực, nguồn, đồng tiền và toàn bộ phạm vi lịch sử đã kiểm tra. Nếu chỉ có một năm dữ liệu, chỉ có thể nói đỉnh trong cửa sổ đó. Không dùng chart mẫu trong bài làm bằng chứng đỉnh lịch sử.

Phiếu kiểm tra trước khi chia sẻ

• Nguồn giá, loại giá và tần suất có ghi rõ không?
• Chỉ số điều chỉnh, nền kinh tế và năm gốc là gì?
• Các mốc thời gian có khớp và phạm vi dữ liệu có đủ không?
• Kết quả là giá điều chỉnh hay lợi nhuận đã tính chi phí?

Đọc cách đọc thông cáo CPI khi phân tích tin mới; đó là câu hỏi khác với điều chỉnh toàn chuỗi. Gold Chart Hub hiển thị dữ liệu theo phạm vi đang hỗ trợ, không được mặc định là chart sức mua hoặc lịch sử mười năm. Muốn thay đổi cách nhìn tỷ lệ tăng, xem thêm thang logarit: đổi thang không tự điều chỉnh lạm phát.